Digər mühüm məqam açarın diş hissələrinin vəziyyətidir. Əgər dişlər tam aşınmayıbsa və kilid mexanizmi onları hələ də düzgün tanıyırsa, müəyyən düzəlişlərlə açarı işlək vəziyyətə qaytarmaq mümkündür. Bu zaman məqsəd açarın ilkin funksiyasını qorumaq və əlavə müdaxiləyə ehtiyac yaratmamaqdır. Lakin açar hər dəfə kilidə daxil edilərkən güc tətbiq etməyi tələb edirsə, bu artıq daha ciddi problemin əlaməti ola bilər.
Bəzən problem açarda deyil, kilidin daxilində yaranan çirklənmə və ya mexaniki nasazlıqla bağlı olur. Belə hallarda açar təmir edilmiş kimi görünsə də, əsas səbəb aradan qaldırılmadıqda problem yenidən təkrarlanır. Buna görə açarın vəziyyəti ilə yanaşı kilidin işləmə prinsipi də nəzərdən keçirilməlidir.
Hansı vəziyyətlərdə yeni açar hazırlanması daha məqsədəuyğundur?
Bəzi hallarda açarın təmir olunması texniki baxımdan mümkün olsa belə, uzunmüddətli istifadə üçün etibarlı hesab edilmir. Xüsusilə diş hissələri ciddi şəkildə aşınıbsa, metal səthdə çatlar əmələ gəlibsə və ya açar bir neçə hissədən zədə alıbsa, yeni açarın hazırlanması daha məntiqli olur. Çünki köhnə açar üzərində aparılan düzəlişlər problemi qısa müddətlik aradan qaldıra bilər. Lakin onun əvvəlki möhkəmliyini geri qaytarmır.Qırılmış açarlar da əksər hallarda yeni açarın hazırlanmasını tələb edir. Açardan qalan hissə nümunə kimi istifadə oluna bilirsə, kilidə uyğun yeni açar düzəldilir. Əgər nümunə hissə kifayət qədər məlumat vermirsə, kilidin quruluşu yoxlanılır və ona uyğun yeni açar hazırlanır. Bu yanaşma kilidin daha rahat işləməsinə və gələcəkdə əlavə problemlərin yaranmamasına kömək edir.
Açarın çox köhnəlməsi də yeni açarın hazırlanmasını zəruri edən səbəblərdəndir. Uzun müddət istifadə olunan açarlarda dişlər hamarlaşır və kilid mexanizmi onları əvvəlki dəqiqliklə qəbul etmir. Nəticədə açar bəzən işləyir, bəzən isə ilişir. Bu vəziyyət kilid üçün əlavə yük yaradır. Yeni hazırlanmış açar isə kilidin daxili hissələrinə daha düzgün uyğunlaşdığı üçün həm istifadədə rahatlıq yaradır, həm də mexanizmin qorunmasına kömək edir.
Açar ustası təmir və yeni açar arasında necə qərar verir?
Düzgün qərar yalnız açara baxmaqla verilmir. İlk mərhələdə açarın ümumi vəziyyəti, metalın möhkəmliyi, diş hissələrinin forması və kilidə daxil olarkən davranışı yoxlanılır. Əgər açarın əsas quruluşu saxlanılıbsa və problem lokal xarakter daşıyırsa, təmir daha uyğun hesab edilir. Bu halda açarın dəyişdirilməsinə ehtiyac qalmır və mövcud açar istifadəyə yararlı vəziyyətə gətirilir.Əgər açarda ciddi aşınma, çatlama və ya struktur zəifliyi müşahidə olunursa, yeni açar hazırlanması daha təhlükəsiz yanaşma sayılır. Çünki zəifləmiş açar kilidin daxilində qırıla və əlavə çətinlik yarada bilər. Belə problem yarandıqda təkcə açarın deyil, kilidin də müdaxilə tələb etməsi mümkündür.
Qərar verilərkən kilidin vəziyyəti də nəzərə alınır. Bəzən istifadəçi problemin açarda olduğunu düşünür. Lakin yoxlama zamanı məlum olur ki, əsas nasazlıq kilid mexanizmindədir. Açar və kilid bir sistem kimi qiymətləndirilir. Məqsəd yalnız problemi aradan qaldırmaq deyil, həm də mexanizmin uzun müddət rahat işləməsini təmin etməkdir. Dəqiq diaqnostika nəticəsində hansı variantın daha səmərəli olduğu müəyyən edilir.